BIURA DO WYNAJĘCIA W WARSZAWIE

W 2008 r. po raz kolejny łączny popyt brutto na powierzchnie biurowe przewyższył podaż. Na warszawskim rynku oddano do użytku dwadzieścia trzy budynki o łącznej powierzchni 252.500 mkw. Tym samym zasoby powierzchni biurowej wzrosły do poziomu 2.978.900 mkw. Ponad 90% nowej powierzchni biurowej oddano w lokalizacjach poza centrum (LPC), a najwięcej (ponad 60% ubiegłorocznej podaży) w rejonie Służewca, który jest strefą cieszącą się niesłabnącym zainteresowaniem zarówno deweloperów, jak i najemców. Rejon ten ma obecnie najwyższy udział w całkowitych istniejących zasobach biurowych stolicy.

Według szacunków, tak wysoka dynamika obserwowana w lokalizacjach pozacentralnych utrzyma się także w 2009 r. Należy jednak podkreślić, że w konsekwencji kryzysu finansowego część inwestycji planowanych na przyszłe lata nie wejdzie w fazę realizacji lub będzie realizowana w kolejnym cyklu koniunkturalnym. Wynika to z trudności w uzyskaniu kredytu bankowego na finansowanie projektów.

Wysoka podaż, dostarczana na rynki pozacentralne, jest w dalszym ciągu w dużej mierze absorbowana jeszcze w trakcie realizacji projektów. Warto zaznaczyć, że udział umów typu pre-let w wolumenie popytu przekroczył 40%. W skali całego minionego roku największy udział w rynku miały nowe umowy najmu (ok. 78%), powiększenia wynajmowanej powierzchni stanowiły 5,1%, natomiast 64.100 mkw. było przedmiotem renegocjacji. W budynkach zrealizowanych na własne potrzeby firmy zajęły jedynie 26.700 mkw.

Według szacunków, w 2009 r. możemy zaobserwować pewien spadek popytu zarówno jeśli chodzi o liczbę transakcji, jak i o średnią wielkość wynajmowanych powierzchni. Ze względu na zmniejszające się dochody firm, na znaczeniu zyskają transakcje typu sub-lease.

Od 2002 r. współczynnik pustostanów znajduje się w trendzie spadkowym. Pod koniec 2008 r. zanotowany został kolejny bardzo niski wskaźnik (2,9%), co stanowi nieznaczny spadek w porównaniu z analogicznym okresem w 2007 r.

Po rekordowych wzrostach stawek czynszowych w 2007 r., w 2008 r. czynsze utrzymywały się na wysokim, ale stabilnym poziomie. W najlepszych lokalizacjach w centrum Warszawy stawki wywoławcze pozostały na poziomie ok. 28-30 EUR/mkw./miesiąc. W obszarze ścisłego centrum wyjściowe stawki czynszowe przekraczały poziom 30 EUR, jednak realnie osiągane czynsze wahały się w granicach 22-25 EUR/mkw./miesiąc. W strefie poza centrum stawki czynszowe są niższe i oscylują wokół 13-19 EUR/mkw./miesiąc.

W 2009 r. można spodziewać się spadków czynszów wywoławczych ze względu na coraz częściej spotykany podnajem powierzchni biurowej. W centrum mogą one osiągnąć nawet poziom 25 EUR/mkw./miesiąc, a w lokalizacjach pozacentralnych około 17-18 EUR/mkw./miesiąc. Pewnym zmianom może także ulec skala tzw. zachęt dla najemcy, np. okresów bezczynszowych. Więksi najemcy mogą też liczyć na wykończenie biura ?pod klucz? bez ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z wykończeniem powierzchni. Standardowy okres najmu nadal wynosi 5-10 lat.